Những ngày đầu năm 2026, khi Đảng CSVN đang gấp rút hoàn tất những khâu chuẩn bị cuối cùng cho Đại hội Đảng lần thứ 14, một loạt các diễn biến bất thường ở thượng tầng chính trị đã phơi bày những vết rạn nứt sâu sắc trong đảng.
Sự kiện ngày 6/1/2025, khi Cổng thông tin điện tử Bộ Quốc phòng bất ngờ đăng tải rồi nhanh chóng gỡ bỏ bản tin về việc giao nhiệm vụ cho lực lượng Quân đội kiểm phiếu tại Đại hội Đảng Toàn quốc.
Mặc dù thông tin sau đó vẫn tồn tại trên báo Quân đội Nhân dân, nhưng hành động gỡ bỏ trên Cổng thông tin của Bộ Quốc phòng đã vô tình xác nhận tính nhạy cảm tột độ của vấn đề: Ai là người kiểm soát kết quả cuối cùng của cuộc bỏ phiếu?
Theo giới quan sát chính trị quốc tế, trong bối cảnh chính trị Việt Nam hiện nay, việc Quân đội được giao trọng trách “gác hòm phiếu” không đơn thuần là một thủ tục hành chính hay an ninh thông thường. Mà là sự kiểm soát có chủ ý của phe Quân đội đối với ông Tô Lâm và phe Công an.
Chỉ trong vòng hơn một năm, sau khi ông Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư người ta đã chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ chưa từng có của phe Công an.
Việc mở rộng chức năng, quyền hạn của Bộ Công an, cùng hàng loạt tướng Công an được luân chuyển nắm giữ các vị trí trọng yếu trong hệ thống chính trị. Quyền lực của ông Tô Lâm dường như đã bao trùm lên toàn bộ hệ thống.
Việc phe Quân đội trực tiếp kiểm soát quy trình kiểm phiếu, đây là một khâu then chốt nhằm bảo toàn sinh mệnh chính trị của các ủy viên Trung ương Đảng. Đặc biệt là đối với những người không ủng hộ ông Tô Lâm có thể tự tin hơn khi bỏ phiếu bầu.
Đây là một nước cờ chiến lược của phe Quân đội nhằm thiết lập lại thế cân bằng, nhằm ngăn chặn khả năng phe Công an sử dụng các biện pháp nghiệp vụ hoặc áp lực ngầm để thao túng lá phiếu, qua đó uy hiếp các Ủy viên Trung ương.
Điều đó đã thể hiện cho thấy sự căng thẳng “một mất, một còn” giữa hai thế lực chính trị trọng yếu nhất của chế độ, là phe Quân đội và phe Công an chưa bao giờ bộc lộ rõ ràng đến như thế.
Không chỉ dừng lại ở đó, sự “biến dạng” của đời sống chính trị và xã hội dưới thời kỳ cầm quyền của Tổng Bí thư Tô Lâm cũng đang tạo ra những làn sóng bất bình của một số đông dân chúng.
Ngày 5/1/2026, ông Lê Kiên Thành, con trai cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, đã phá vỡ sự im lặng bằng một bài viết chấn động trên mạng xã hội, khi mô tả về xã hội Việt nam hiện nay: “… ở đó cái xấu và tội ác đến thản nhiên như điều tất yếu”.
Đáng chú ý, ông Lê Kiên Thành đặt câu hỏi nhức nhối về nghịch lý của sự phát triển: Tại sao khi đất nước không còn nghèo đói như ngày xưa, con người lại trở nên tàn độc hơn và tham nhũng lại khủng khiếp hơn, ngay cả trong tầng lớp quan chức?
Lời cảnh báo của con trai cố Tổng Bí thư Lê Duẩn đã chạm đúng vào “ tử huyệt” của chế độ dưới thời của Tổng Bí thư Tô Lâm. Đó là: sự thiếu vắng dân chủ ngay trong nội bộ Đảng.
Ông Lê Kiên Thành nhận định rằng khi Tổng Bí thư Đảng CSVN hiện nay không thể tạo ra cơ chế dân chủ cho chính Đảng của mình, thì không thể kiến tạo dân chủ cho xã hội, từ đó đã dẫn đến sự biến dạng ghê gớm về kinh tế, văn hóa và con người là sự tất yếu.
Đời sống của dân chúng ngày càng bị kìm kẹp chặt chẽ hơn trong một thể chế “công an trị” do ông Tô Lâm đang ráo riết thiết lập.
Nói tóm lại, từ sự kiện kiểm phiếu của phe Quân đội đến tiếng nói phản biện của ông Lê Kiên Thành đã cho thấy Đại hội Đảng lần thứ 14 không chỉ là một cuộc chuyển giao nhân sự, mà là một ngã rẽ định mệnh.
Sự can thiệp của Quân đội vào phút chót có thể là chốt chặn cuối cùng để ngăn cản sự độc tôn quyền lực tuyệt đối của phe Công an dưới sự dẫn dắt của ông Tô Lâm.
Trà My – Thoibao.de
