Theo nhiều nhà quan sát, vụ xử phạt hành chính tại Đà Nẵng liên quan đến một bình luận Facebook không phải sự cố cá biệt, mà là dấu hiệu của một xu hướng rộng lớn hơn trước thềm Đại hội XIV. Một công dân bị phạt 7,5 triệu đồng, nhưng nội dung sai phạm cụ thể không được công bố rõ ràng: xúc phạm ai, sai sự thật ở điểm nào, căn cứ pháp lý ra sao – tất cả đều mơ hồ. Điều dễ nhận thấy nhất chỉ là ranh giới cấm kỵ: đụng chạm đến lãnh đạo.
Sự mập mờ này, theo nhiều cách nhìn, không phải ngẫu nhiên. Khi luật pháp được thực thi bằng cảm nhận chủ quan của cơ quan an ninh, nỗi sợ sẽ dần thay thế tranh luận. Trong logic quyền lực hiện nay, “làm sạch” không chỉ là chống tham nhũng hay chỉnh đốn nội bộ, mà còn là thu hẹp không gian tư tưởng. Mạng xã hội – nơi người dân còn dám góp ý, phê bình hay than phiền – trở thành khu vực cần kiểm soát chặt chẽ.
Không cần những bản án nặng nề, chỉ cần các mức phạt hành chính đủ đều, đủ bất ngờ để tạo hiệu ứng tự kiểm duyệt. Câu hỏi đặt ra là: vì sao các biện pháp này gia tăng đúng vào giai đoạn cận đại hội? Phải chăng đây là lúc “niêm phong dư luận”, khi mọi tiếng nói ngoài kịch bản đều bị xem là rủi ro chính trị? Nếu im lặng được coi là ổn định, thì điều bị “quét sạch” trước tiên có lẽ không phải sai phạm, mà là quyền cất tiếng của người dân.
