Vụ một cán bộ thuế ở Cần Thơ bị bắt quả tang khi đang „nhận tiền“ để giảm nhẹ lỗi vi phạm chẳng khiến giới kinh doanh bất ngờ. Ngược lại, các doanh nghiệp chỉ cười nhạt. Với họ, nỗi sợ lớn nhất không phải là thị trường đóng băng hay thua lỗ, mà là bóng dáng của đoàn kiểm tra thuế bước vào cửa. Hệ thống thông tư, nghị định dày đặc, thay đổi xoành xoạch như thời tiết đã biến luật pháp thành một mê cung rậm rạp. Doanh nghiệp nhỏ sống bằng „kinh nghiệm quan hệ“ nhiều hơn là hiểu luật; và khi luật pháp quá rối rắm, người cầm bản đồ nghiễm nhiên có quyền sinh sát.

Chỉ cần vài câu hù dọa về „mức phạt khổng lồ“, cán bộ đã khiến doanh nghiệp toát mồ hôi hột, mở đường cho thứ văn hóa „làm luật“ bẩn thỉu. Sự hài hước lên đến đỉnh điểm khi ngành thuế đề xuất thưởng tiền cho cán bộ thu vượt chỉ tiêu, biến cơ quan quản lý thành một đội săn doanh số. Doanh nghiệp thì đang ngoi ngóp thở oxy giữa thời buổi bão giá, còn cán bộ lại bị ép „đạt KPI“.
Hệ quả là quy định càng mù mờ thì cơ hội bắt lỗi càng cao, mà lỗi càng nhiều thì quyền lực mặc cả, đút lót càng lớn. Một nền kinh tế mà doanh nghiệp phải lo „né đoàn kiểm tra“ trước khi nghĩ đến chuyện cạnh tranh sòng phẳng, thì những báo cáo „tăng trưởng hùng cường“ của chính quyền chẳng qua chỉ là những con số mị dân trên giấy lộn!










