Trận lụt nghiêm trọng vừa xảy ra tại thành phố Quý Cảng, Quảng Tây, Trung Quốc do bão Maysak vừa qua, đã khiến thành phố này bị cô lập, là lời cảnh tỉnh “đau đớn” cho các nhà quy hoạch đô thị tại Việt Nam.
Theo Tân Hoa Xã, quá trình đô thị hóa “nóng” kéo dài hai thập kỷ tại Quý Cảng gắn liền với tham vọng cải tạo dòng sông Uất làm trục phát triển lõi để xây dựng cảng nội địa lớn nhất vùng Quảng Tây.
Tuy nhiên, việc chính quyền Nam Ninh dùng cấu trúc 2 bờ tả hữu để dàn trải các khu công nghiệp, trung tâm hành chính và cụm đại học bám sát hành lang đường thủy đã trực tiếp băm nát và xâm lấn thô bạo các vùng nhạy cảm về thủy văn.
Các dải đất bồi, và vùng trũng vốn có chức năng tích nước tự nhiên đã bị san lấp vô tội vạ để nhường chỗ cho hạ tầng kiên cố, đã triệt tiêu hoàn toàn khả năng tự thấm hút của đất.
Thảm kịch tại Quý Cảng đã phơi bày lỗ hổng chết người của tư duy quy hoạch bất chấp quy luật tự nhiên. Việc xây dựng cầu cảng, bờ kè và khu dân cư lấn dần ra lòng sông đã vô tình tạo ra hiệu ứng “nút thắt cổ chai” cực kỳ nguy hiểm.
Phương án này có thể mang lại lợi ích kinh tế ngắn hạn vào mùa khô, khi duy trì mực nước sâu cho tàu bè tải trọng lớn, nhưng lại trở thành chiếc bẫy tử thần vào mùa lũ khi chặn đứng việc thoát nước của dòng sông.
Khi nước từ thượng nguồn đổ về lòng chảo cộng thêm mưa lớn tại chỗ, hệ thống đê kè cao lớn vốn để bảo vệ thành phố lại biến các thành những “hồ chứa nước” bất đắc dĩ do cống ngầm tràn ngược.
Đây là lời cảnh báo đanh thép cho lãnh đạo Việt Nam, đặc biệt là ở Thủ đô Hà Nội với những ý tưởng trong quy hoạch siêu Dự án Trục Đại lộ sông Hồng.
Nếu các nhà lãnh đạo Việt Nam tiếp tục chạy theo ý chí chủ quan, ưu tiên lợi ích bất động sản ven sông và bỏ qua các nguyên tắc khoa học thủy văn, cái giá phải trả bằng sự lãng phí và khủng hoảng hạ tầng nghiêm trọng là điều không thể tránh khỏi.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
