Một dự thảo luật đang khiến câu chuyện lấn biển trở nên đáng chú ý: nếu được thông qua, một số ràng buộc hiện hành có thể được tháo bỏ, trong đó có yêu cầu lập quy hoạch từ trước. Đáng nói hơn, hoạt động lấn biển tại sáu nhóm khu vực nhạy cảm cũng có thể không còn phải xin phép Quốc hội hoặc Thủ tướng như trước. Sáu nhóm ấy không phải những khoảng đất vô danh, mà gồm di tích lịch sử – văn hóa, di sản thiên nhiên, vườn quốc gia và vùng đất ngập nước quan trọng, khu bảo tồn biển – thủy sản, khu vực cảng biển và cả những vùng liên quan đến an ninh, quốc phòng.
Nghe qua, đây có thể được gọi là “cắt giảm thủ tục”, “tháo gỡ điểm nghẽn” hay “tạo dư địa phát triển”. Nhưng biển đâu phải một khu đất trống để thích thì khoanh, cần thì lấn? Một con đê, một bờ kè hay vài hecta đất mới có thể nhìn rất đẹp trên bản đồ dự án, nhưng hệ sinh thái, dòng chảy, sinh kế và giá trị lịch sử bị tác động thì không dễ dùng một dòng điều khoản để “lấn” trở lại.
Câu hỏi đáng đặt ra là: khi những lớp kiểm soát được nới lỏng, ai sẽ là người đứng ra bảo đảm rằng lợi ích phát triển không biến thành cái giá phải trả của thiên nhiên và cộng đồng? Nếu mục tiêu là tháo gỡ thủ tục để phát triển, càng cần minh bạch tiêu chí, đánh giá tác động và cơ chế giám sát. Bởi biển đã bị lấn thì rất khó “hoàn tác”; còn trách nhiệm, nếu không được quy định chặt chẽ ngay từ đầu, có khi lại chỉ còn… nổi trên giấy.
https://www.facebook.com/share/p/19JHRxNGUR/
