Thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng con của một lãnh đạo địa phương chỉ đạt 1,7 điểm, trong khi con của một cán bộ khác đạt 4,2 điểm trong kỳ thi đang gây tranh luận. Nhưng điểm số được chia sẻ trên mạng không tự nó chứng minh có gian lận, ưu ái hay can thiệp vào bài thi. Điều đáng nói là khi một kỳ thi đã xuất hiện nghi vấn, mỗi con số đều có thể trở thành mồi lửa cho hàng loạt câu hỏi: chấm thế nào, giám sát ra sao và quy trình có thực sự công bằng?
Câu chuyện càng nhạy cảm khi những người có chức vụ hoặc quan hệ xã hội được nhắc tên cùng điểm thi của con em họ. Một nền giáo dục công bằng không thể dựa vào câu “con ai” mà phải dựa vào bài thi và quy trình chấm thi. Nếu điểm 1,7 là đúng, hãy công khai căn cứ chấm điểm; nếu 4,2 là đúng, cũng cần chứng minh bằng quy trình minh bạch. Đừng để chiếc họ của cha mẹ biến thành chiếc kính khiến xã hội nhìn mọi điểm số bằng sự nghi ngờ.
Việc tổ chức thi lại có thể là cần thiết để bảo đảm quyền lợi cho học sinh nếu kỳ thi ban đầu có sai phạm. Nhưng thi lại chỉ giải quyết phần ngọn nếu những nghi vấn về trách nhiệm và quy trình không được làm rõ. Cuối cùng, điều học sinh cần không phải một kỳ thi “cho xong chuyện”, mà là một kỳ thi mà điểm số của các em được quyết định bởi năng lực, không phải bởi chức vụ, quan hệ hay cái tên đứng phía sau.










