Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đang kéo theo một cuộc tranh luận không chỉ về quy hoạch, giao thông, thoát lũ hay tái định cư, mà còn về một thứ “đặc sản” quen thuộc trong những cuộc tranh luận nhạy cảm: nhãn dán. Một bài viết trên báo Công an gọi những hoạt động mà họ cho là xuyên tạc, gây hoang mang và kích động đối kháng là biểu hiện của “các thế lực xấu”. Thế là câu chuyện bỗng có thêm một màn kịch. Người dân đặt câu hỏi về dự án, chuyên gia bàn chuyện quy hoạch, người khác lo chuyện thoát lũ, tái định cư. Còn đâu đó, chiếc nhãn “thế lực xấu” xuất hiện như một chiếc dấu đỏ, khiến cuộc tranh luận từ chuyện đúng sai của dự án có nguy cơ chuyển thành chuyện ai được quyền lên tiếng.
Nhưng phản đối một dự án và tung thông tin sai sự thật vốn là hai chuyện khác nhau. Một ý kiến phản biện có thể đúng hoặc sai, thuyết phục hoặc thiếu cơ sở. Cách xử lý thuyết phục nhất vẫn là đưa bằng chứng ra đối thoại, thay vì biến mọi tiếng nói trái chiều thành một nhân vật phản diện chung chung. Đại lộ có thể rộng thêm, cảnh quan có thể thay đổi, quy hoạch có thể điều chỉnh. Nhưng trong một dự án tác động trực tiếp đến nhà cửa, sinh kế và không gian sống của rất nhiều người, câu hỏi và phản biện là điều khó có thể dùng một chiếc nhãn để giải quyết.
Bởi nếu cứ hễ hỏi khó là bị nghi ngờ, thì cuối cùng người dân chẳng còn biết đâu là “thế lực xấu”, đâu chỉ là một người đang lo… căn nhà của mình. Một dự án lớn cần những con đường lớn. Và có lẽ cũng cần một không gian đủ rộng cho cả những ý kiến không cùng chiều.









