Sáu tháng đầu năm 2026, Việt Nam đưa vào nền kinh tế khoảng 1.807,8 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội. Đáng chú ý, khu vực ngoài nhà nước chiếm tới 973,4 nghìn tỷ đồng, tương đương 53,8% tổng vốn đầu tư.
Nói cách khác, hơn một nửa dòng vốn đầu tư đang đến từ khu vực mà doanh nghiệp và người dân phải tự bỏ tiền, tự chịu rủi ro và tự tính toán hiệu quả.
Nhưng bài toán không chỉ nằm ở chuyện có bao nhiêu tiền được bơm vào nền kinh tế, mà câu hỏi khó hơn là mỗi đồng vốn đang tạo ra bao nhiêu giá trị?
Theo giới chuyên gia kinh tế, nếu doanh nghiệp phải vay vốn với chi phí cao, trong khi sức mua, khả năng sinh lời và thủ tục kinh doanh vẫn là những rào cản, thì việc tăng thêm chế tài càng không tạo ra tăng trưởng.
Một nền kinh tế muốn phát triển nhanh cần doanh nghiệp có động lực đầu tư, người lao động có thu nhập đủ sống và một bộ máy quản lý đủ năng lực giải quyết vấn đề kinh tế bằng chuyên môn.
Trong bối cảnh đó, đề xuất của Bộ Công an sửa đổi “Luật Xử lý vi phạm hành chính” đang gây chú ý. Dự thảo đề xuất nâng mức phạt tối đa từ 1 tỷ lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, và từ 2 tỷ lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức. Với lý do mức phạt hiện hành đã được giữ từ năm 2012 và đến nay không còn đủ sức răn đe.
Đề xuất này có vẻ đúng về mặt quản lý. Nhưng đặt ra một câu hỏi lớn hơn: Việt Nam đang ưu tiên tạo động lực hay ngày dựa nhiều hơn vào mức chế tài?
Đây chính là điều mà một số người gọi là “Công an trị”, khi quyền lực cưỡng chế thực sự lấn át vai trò của các cơ quan kinh tế, chuyên gia và cơ chế thị trường.
Một nền kinh tế muốn tăng trưởng không thể chỉ hỏi “phạt bao nhiêu?”, mà còn phải hỏi “vì sao doanh nghiệp không làm được, vốn không sinh lời và người giỏi không muốn ở lại?”
Công luận đặt câu hỏi: Nhà nước Việt Nam đang tạo ra môi trường để người dân và doanh nghiệp mạnh dạn làm ăn, hay đang tìm mọi cách để làm tiền họ?
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
