Vụ án liên quan đến cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đang phơi bày một góc khuất nhạy cảm trong hoạt động tố tụng đối với các quan chức cấp cao.
Đó là ranh giới giữa nghĩa vụ chứng minh tội phạm và nghệ thuật khoanh vùng rủi ro để bảo vệ tính an toàn của hệ thống chính trị.
Tại cơ quan điều tra, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm đã khai đưa cho bà Kim Tiến 12,9 tỷ đồng cùng 100.000 USD. Còn người tiếp quản vị trí này sau đó, ông Nguyễn Hữu Tuấn, cũng khai đưa tiếp cho bà này 5 tỷ đồng.
Trong khi hai cựu quan chức cấp dưới bị truy tố về tội danh “đưa hối lộ”, còn bà Kim Tiến chỉ thừa nhận nhận 7,5 tỷ đồng và cho rằng mình “không biết nguồn gốc của số tiền”.
Khi Cơ quan tố tụng kết luận chưa đủ chứng cứ chứng minh có sự “thỏa thuận, đổi chác” giữa các bên, khiến khoản tiền 7,5 tỷ được xử lý coi như một vi phạm về quản lý tài sản thay vì tội danh nhận hối lộ có khung hình phạt cao hơn nhiều.
Bởi lý do, nếu khép cựu Bộ trưởng Y tế vào tội “nhận hối lộ” ngay lập tức sẽ kéo theo những yêu cầu làm rõ toàn bộ các hành vi tham nhũng trong hàng loạt dự án công có liên quan.
Từ đó, phản ứng dây chuyền sẽ không dừng lại ở một cá nhân mà còn đụng đến hàng loạt các mắt xích khác trong các khâu phê duyệt, kiểm toán và giám sát ở cấp cao hơn.
Do đó, việc khép bị cáo Kim Tiến vào tội danh “vi phạm quy định quản lý tài sản gây thất thoát, lãng phí” và thu hồi số tiền được cho là “không xác định rõ nguồn gốc” sẽ đóng vai trò như một tấm lá chắn nhằm kiểm soát khủng hoảng lan rộng.
Nó vừa đủ để thu hồi tài sản cho ngân sách và xoa dịu dư luận, nhưng đồng thời dập tắt nguy cơ bùng nổ dây chuyền có thể làm rung chuyển cả hệ thống.
Khi cán cân công lý được đòi hỏi bảo đảm an sự toàn của hệ thống chính trị, thì những “khoảng trống” đó luôn là cửa thoát hiểm cho các sai phạm của lãnh đạo cấp cao.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
