Người ta nói nhiều đến “kỷ nguyên vươn mình”, đến trật tự, kỷ cương và quản trị xã hội bằng pháp luật. Nhưng giữa bức tranh hoành tráng ấy, có một chi tiết nhỏ mà nhức nhối: một cụ già ngoài 70 tuổi, mưu sinh bằng nghề nhặt ve chai, bị tịch thu chiếc xe đạp cũ vì bị cho là “quá tuổi tham gia giao thông”.
Chiếc xe đạp ấy không phải phương tiện gây nguy hiểm, càng không phải biểu tượng của vi phạm. Nó là đôi chân, là bát cơm, là sợi dây mong manh giúp một con người già yếu còn trụ được với đời sống khắc nghiệt. Thế nhưng, trong “kỷ nguyên vươn mình”, luật lệ dường như được áp dụng theo một chiều lạnh lùng, nơi kẻ yếu là đối tượng dễ bị xử lý nhất.
Với những người hoài nghi, đây không phải sự cứng nhắc ngẫu nhiên, mà là hệ quả của một cách quản trị lấy kiểm soát và nỗi sợ làm nền tảng. Khi quyền lực không còn phân biệt đâu là nguy cơ thật sự, thì chiếc xe đạp của một bà cụ cũng có thể bị xem như mối đe dọa. Thành tích, chỉ tiêu và báo cáo đẹp dần thay thế cho lòng trắc ẩn.
Người nghèo không cần những lời hứa “quan tâm”, họ chỉ cần được yên ổn mưu sinh. Nhưng trong một hệ thống coi việc siết chặt là thước đo hiệu quả, sự cảm thông trở thành xa xỉ. Mỗi chiếc xe bị tịch thu, mỗi phận người bị đẩy thêm ra bên lề, đều được ghi nhận như “hoàn thành nhiệm vụ”.
Nếu đây là “kỷ nguyên vươn mình”, thì nó đang vươn lên theo hướng nào, khi những số phận thấp bé nhất lại là thứ bị dẫm xuống trước tiên?
Thu Phương – Thoibao.de
