Hồi xưa nói ráng chịu khổ, rồi mai mốt tới thiên đường. Dân nghe, dân tin, dân nhịn. Nhịn hoài, nhịn mãi, gần trăm năm trôi qua, thiên đường đâu chưa thấy, chỉ thấy đất lên giá, giá cả vượt tăng, còn lương thì đứng yên cho… chắc gốc.
Thiên đường chưa tới thì thôi, người ta bảo đang trên đường. Đường đi hơi vòng, hơi xa, hơi xóc, nhưng cứ tin đi. Dân lại tin tiếp. Tin tới lúc nhìn quanh, thấy kẻ xây biệt phủ thì nói đạo lý, người chạy ăn từng bữa thì được khuyên “chia sẻ khó khăn”.
Giờ thì nâng cấp khẩu hiệu: xã hội không tội phạm, không tiêu cực. Nghe mà muốn bật cười. Như nhà dột tứ bề, nước chảy tong tong, chủ nhà đứng giữa phòng hô lớn: “Mục tiêu sắp tới là… nhà không bao giờ ướt.”
Tội phạm thì lúc nào cũng “rất nghiêm trọng”, nhưng thủ phạm hay không lại là chuyện khác. Sai thì rút kinh nghiệm, khuyết điểm thì sâu sắc, còn trách nhiệm thì… đang xem xét. Dân hỏi nhiều quá thì bị nhắc: phải tin, phải kiên nhẫn, phải nhìn tổng thể.
Mà khổ nỗi, dân không cần thiên đường. Dân chỉ cần làm ăn đàng hoàng không bị hành, bệnh không phải chạy tiền, con cái đi học không phải lo phong bì. Những thứ đơn giản vậy, mà nói hoài vẫn như chuyện… xa xỉ.
Thế là bánh cứ vẽ, màu cứ tô, khẩu hiệu cứ treo. Còn dân thì ngồi dưới, vừa nhìn vừa thở dài: Bánh này coi bộ đẹp lắm, mà ăn hoài không thấy no.
Nguyễn Đoàn
