Tháng 6/1981, tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa VII, Nguyễn Hữu Thọ đã làm một điều tưởng nhỏ mà lại rất lớn: “mời” các ủy viên Bộ Chính trị rời lễ đài. Một khoảnh khắc tưởng như chỉ mang tính nghi thức, nhưng lại đánh dấu sự dịch chuyển âm thầm của quyền lực trong lòng Quốc hội Việt Nam.
Từ đó, Quốc hội dần bước ra khỏi cái bóng của mô hình cũ, nơi mọi quyết định dường như đã được định đoạt trước. Chủ tịch Quốc hội không còn là người “điều phối hình thức”, mà trở thành một trong những trụ cột quyền lực – ít nhất là trên danh nghĩa.
Nhưng châm biếm thay, hành trình “đi tìm quyền lực” ấy giống như một cuộc leo núi trong sương mù: càng lên cao, tầm nhìn càng được mở rộng, nhưng ranh giới thật – giả lại càng khó phân định. Quốc hội có quyền lập pháp, giám sát, quyết định những vấn đề trọng đại; nhưng bao nhiêu phần trong đó là thực quyền, và bao nhiêu phần là sự đồng thuận đã được chuẩn bị sẵn?
“Tứ trụ” ra đời như một biểu tượng cân bằng. Nhưng cân bằng quyền lực không chỉ nằm ở số lượng ghế, mà ở khả năng kiểm soát lẫn nhau. Nếu thiếu cơ chế phản biện độc lập, thì dù là “tam nhân” hay “tứ trụ”, bản chất quyền lực vẫn có thể chỉ xoay quanh một quỹ đạo quen thuộc.
Hành trình ấy chưa kết thúc. Và câu hỏi vẫn còn đó: Quốc hội đang lớn lên thật sự, hay chỉ đang trưởng thành trong khuôn khổ đã được vẽ sẵn?
https://www.facebook.com/share/p/1CJ9iBvWvj/
