Khi những ồn ào quanh sân bay Gia Bình dần rời khỏi tâm điểm dư luận, câu chuyện của những hộ dân trong vùng dự án vẫn chưa hề kết thúc. Với họ, đây không phải một bản tin rồi vài ngày sau sẽ biến mất khỏi dòng thời sự. Đó là nhà cửa, ruộng đất, kế sinh nhai và ký ức của nhiều thế hệ. Những cuộc thu hồi đất có thể được tính bằng tiến độ bàn giao mặt bằng, nhưng cuộc đời của một gia đình đâu thể tính bằng số ngày trên bảng kế hoạch.
Điều trớ trêu là trong mọi dự án lớn, người ta thường nói rất nhiều về tốc độ, quy mô, công trình và những lợi ích trong tương lai. Còn người dân bị thu hồi đất thì thường chỉ còn một câu hỏi rất thực tế: sau khi giao đất, chúng tôi sẽ sống bằng gì? Một mái nhà có thể được định giá bằng tiền, nhưng nghề nghiệp, cộng đồng và mảnh đất đã gắn bó bao đời thì không dễ quy đổi thành một con số. Nếu chính sách tái định cư, hỗ trợ sinh kế và bồi thường không đủ thuyết phục, thì “tiến độ” càng nhanh, cảm giác bất công càng dễ lớn.
Một dự án có thể được gọi là thành công khi công trình hoàn thành đúng kế hoạch. Nhưng một dự án vì lợi ích công cộng chỉ thực sự đáng tự hào khi những người phải nhường đất cũng có thể bước vào tương lai với một cuộc sống tử tế hơn. Nếu máy móc có thể chạy theo đúng tiến độ còn người dân phải chạy đua với thời hạn thu dọn nhà cửa, vậy rốt cuộc chúng ta đang xây dựng một công trình cho con người, hay đang yêu cầu con người hy sinh để kịp xây công trình? Câu hỏi ấy cần được trả lời bằng chính sách minh bạch, đối thoại và trách nhiệm, chứ không chỉ bằng những con số tiến độ.
https://www.facebook.com/share/v/199v9Z6CRS/
