Nghịch lý Giáo dục trong Kỷ nguyên mới: Mua sách giáo khoa phải trình giấy khai sinh?

Quy định yêu cầu phụ huynh phải xuất trình giấy khai sinh của con mới được phép mua sách giáo khoa cho năm học 2026, đang châm ngòi cho một làn sóng phản đối dữ dội từ dư luận xã hội. 

Trong khi các nền giáo dục tiến bộ trên thế giới cho sử dụng sách giáo khoa miễn phí, cơ chế xác minh nhân thân ngặt nghèo ở Việt Nam lại dựng lên một rào cản thủ tục phi lý ngay sau ngày khai trường.

Điều đáng nói, là quy định mới hoàn toàn đi ngược lại cam kết miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông từng được lãnh đạo Việt Nam cam kết. 

Thay vì dồn nguồn lực giải quyết tình trạng thiếu trường lớp tại các đô thị lớn, việc áp dụng cơ chế bán sách giao khoa kèm Giấy Khai Sinh đang đẩy toàn bộ phiền hà lên vai cha mẹ học sinh. 

Đứng trước một quy trình “kiểm soát nhân thân” chỉ để mua vài cuốn sách giáo khoa, câu hỏi đặt ra là: Liệu những đứa trẻ có hoàn cảnh khó khăn chưa kịp hoàn thiện giấy tờ pháp lý có bị tước đi cơ hội học hành?

Đồng thời, công luận đặt câu hỏi lớn về tính thực tiễn của cái gọi là “sáng kiến” quản lý của ngành giáo dục hiện nay trong Kỷ nguyên mới. 

Việc đẻ thêm thủ tục, bắt phụ huynh phải trình báo giấy khai sinh, thì xin hỏi chất lượng của hệ thống giáo dục đang tiến hay lùi? 

Một chính sách quản lý tiến bộ bắt buộc phải lấy học trò làm trung tâm, và cần phải tháo bỏ mọi rào cản, đừng biến quyền học tập tối thiểu thành một cuộc kiểm tra nhân thân khắt khe.

Thước đo của một hệ thống giáo dục văn minh nằm ở việc có bao nhiêu đứa trẻ được đến trường và tiếp cận tri thức một cách thuận lợi nhất, chứ không đo đếm bằng số lượng giấy tờ mà phụ huynh phải nộp. 

Việc mua sách giáo khoa phải trình giấy khai sinh là một nghịch lý chưa từng có tiền lệ. Liệu các lãnh đạo Bộ Giáo dục có lắng nghe bức xúc của xã hội để điều chỉnh kịp thời hay không? 

Câu trả lời sẽ là thước đo chính xác nhất cho cam kết của lãnh đạo Việt Nam đối với tương lai của thế hệ trẻ trong “Kỷ nguyên mới”.

Hồng Lĩnh – Thoibao.de