Tương quan quyền lực trong nhiệm kỳ 2026–2031 đã và đang cho thấy những biến chuyển sâu sắc, nó đã vượt xa 2 khái niệm “kỹ trị và bảo thủ” vốn thường để định nghĩa về chính trị Việt Nam.
Thay vì sự cân bằng vùng miền hay sự đối trọng giữa phe giáo điều và phe đổi mới, cấu trúc chính trị thượng tầng Ba Đình hiện nay đã dịch chuyển sang một mô hình mới. Đó là, sự áp đảo tuyệt đối của khối an ninh kết hợp với sự trỗi dậy của các “thái tử Đảng” dưới vỏ bọc kỹ trị.
Đây không còn là cuộc đua giữa các hệ tư tưởng cải cách hay bảo thủ, mà là sự sắp xếp lại các nhóm lợi ích chiến lược nhằm bảo đảm sự tồn vong của chế độ trong một thế giới đầy biến động.
Điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh quyền lực hiện nay chính là vị thế độc tôn của “Khối An ninh” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Bộ Công An.
Khác với những tuyên truyền về cái gọi là sự đoàn kết nhất trí, trên thực tế cho thấy Bộ Công an đã trở thành lực lượng có ảnh hưởng bao trùm nhất trong lịch sử Đảng CSVN từ trước đến nay.
Với việc ông Tô Lâm nắm giữ những cương vị cao nhất, quyền lực của ngành Công an không còn bị giới hạn trong chức năng thực thi pháp luật, mà đã lan tỏa sang cả công tác nhân sự, kiểm tra và kể cả hoạch định chính sách vĩ mô.
Sự hiện diện của các nhân vật gốc gác an ninh chiếm gần một nửa số ghế trong Bộ Chính trị khóa 14 là một minh chứng đanh thép cho xu hướng “an ninh hóa” bộ máy lãnh đạo.
Trong cán cân giữa 2 lực lượng vũ trang, khối Công an dường như đã vượt mặt Quân đội để trở thành hạt nhân của hệ thống, trực tiếp điều hành các huyết mạch chính trị dân sự.
Tuy nhiên, sự “an ninh hóa” này không diễn ra đơn độc. Một xu hướng thầm lặng nhưng đầy uy lực khác là sự trở lại của các gia tộc chính trị có ảnh hưởng lớn, tiêu biểu nhất là trường hợp của Ủy viên Bộ Chính trị Nguyễn Thanh Nghị.
Việc con trai cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng giữ chức Trưởng Ban Chính sách Chiến lược Trung ương không đơn thuần là một sự bổ nhiệm hành chính thông thường như thường thấy.
Đây được coi là kết quả của một thỏa ước ngầm giữa “bộ đôi” – Tô Lâm người thay mặt cho khối quyền lực an ninh hiện hữu và Ba Dũng đại diện các nhóm lợi ích gia tộc vốn có chân rết sâu rộng trong hệ thống chính trị và kinh tế ở Việt nam.
Để từ đó, cậu Hai Nghị, với hình ảnh một lãnh đạo kỹ trị, có chuyên môn và gia thế mạnh, đang đóng vai trò “tổng công trình sư” trong bộ máy Chiến lược Trung ương để duy trì sự vận hành của nền kinh tế.
Theo giới quan sát quốc tế, dù bề ngoài cho thấy hậu Đại hội 14, một sự thống nhất quyền lực đáng kể, nhưng thực chất ông Tô Lâm vẫn đang phải đối mặt với những căng thẳng âm ỉ giữa Trung ương và địa phương.
Cụ thể, đó là, cuộc xung đột giữa tư duy “kiểm soát an ninh” từ Hà Nội và nhu cầu “bung ra” của các đầu tàu kinh tế như Thành phố Hồ Chí Minh; Hải phòng…, đang trở nên gay gắt hơn bao giờ hết.
Việc điều động hàng loạt Ủy viên Bộ Chính trị về nắm giữ các ban Đảng Trung ương thực chất là một nỗ lực nhằm thắt chặt kiểm soát đối với các nhóm lợi ích địa phương.
Nhìn chung, tương quan quyền lực sau Đại hội 14 đã xác lập một trật tự mới mà ở đó, sự phân định kỹ trị hay bảo thủ đã trở nên lỗi thời. Và thay vào đó, đó là một liên minh cộng sinh giữa nhóm an ninh và các nhóm kỹ trị có gia thế mạnh.
Trong khi khối an ninh của Tô Lâm và Lương Tam Quang giữ vai trò ổn định và thanh lọc, thì những ngôi sao đang lên như Nguyễn Thanh Nghị lại được dành riêng cho việc hoạch định tương lai phát triển.
Cấu trúc này, dù giúp Đảng kiểm soát chặt chẽ mọi ngóc ngách của đời sống xã hội, trước những biến động địa chính trị sâu sắc của toàn cầu. Chúng ta hãy cùng chờ xem!
Trà My – Thoibao.de
