Ngày 13/7/2026, truyền thông nhà nước đưa tin Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thay mặt Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 07 về việc đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới.
Theo giới quan sát, đây là một nỗ lực nhằm chấn chỉnh kỷ cương trong hệ thống chính trị của Đảng CSVN. Thế nhưng, đằng sau những văn bản kêu gọi vừa kể dư luận không khỏi đặt ra những câu hỏi đầy hoài nghi.
Đó là, tại sao sau gần 6 thập kỷ với vô số nghị quyết, chỉ thị, công cuộc học tập đạo đức của lãnh tụ Hồ Chí Minh của Đảng vẫn rơi vào vòng lặp loay hoay không lối thoát, thậm chí gây ra những phản ứng ngược?
Điểm đáng chú ý nhất trong lần triển khai này chính là sự xuất hiện của những thông tin về việc quản lý tài khoản mạng xã hội của cán bộ, đảng viên.
Cho dù các văn bản chính thức của Đảng chưa hề có quy định bắt buộc đảng viên phải công khai danh tính trên không gian mạng, nhưng sự xuất hiện và sau đó là việc gỡ bỏ đồng loạt các nội dung này trên các tờ báo lớn đã cho thấy một sự lúng túng khó hiểu.
Khi các cơ quan báo chí, vốn được xem là công cụ định hướng dư luận phải “quay xe” sửa tiêu đề và cắt bỏ thông tin không một lời giải thích, đã khiến công luận buộc phải nhìn nhận lại cách thức vận hành bộ máy truyền thông hiện nay.
Việc tăng cường kỷ luật phát ngôn trên không gian mạng, theo Tiến sĩ Nguyễn Quang A, thực chất không phải là để bảo vệ một nền tảng đạo đức, mà là công cụ để siết chặt hơn nữa quyền tự do cá nhân của đội ngũ đảng viên.
Trong guồng máy cộng sản, các đảng viên thường được nhìn nhận như những “đinh ốc, bánh xe” hơn là những cá nhân có tư duy độc lập. Do đó, yêu cầu “học tập đạo đức Bác Hồ” thường bị biến tướng thành một mệnh lệnh phục tùng tuyệt đối, thay vì sự tự giác và liêm chính.
Việc Ban Tuyên giáo Quận ủy Cái Răng năm 2018 từng buộc đảng viên kê khai tài khoản mạng xã hội, hay các vụ khai trừ đảng viên vì các phát ngôn trái quan điểm trên Facebook, như trường hợp Thượng tá Bùi Tiến Lợi, cho thấy “đạo đức công vụ” đang bị giới hạn một cách hết sức hạn hẹp.
Khi đó, nó không còn là lòng yêu nước hay sự tận tụy với dân, mà chỉ là sự trung thành tuyệt đối với quan điểm của Đảng CSVN.
Khi tư tưởng và đạo đức của đảng viên bị đóng khung trong ranh giới của sự “đúng sai” theo ý chí của Bộ Chính trị, thì việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh trở nên thiếu tính thực tiễn.
Theo giới chuyên gia, sự loay hoay của Đảng CSVN nằm ở chỗ họ muốn xây dựng một hình mẫu đảng viên “vừa hồng vừa chuyên” trong một môi trường mạng xã hội bùng nổ.
Đảng muốn cán bộ của mình phải tiên phong, bản lĩnh, dám nghĩ dám làm để tháo gỡ các “điểm nghẽn”, nhưng đồng thời lại sợ hãi trước những phát ngôn mất kiểm soát trên mạng xã hội.
Sự sợ hãi này đã triệt tiêu tư duy đổi mới. Một cán bộ, đảng viên vừa phải lo sợ là “suy thoái tư tưởng”, vừa bị áp lực hoàn thành nhiệm vụ, làm sao có thể giữ vững được sự sáng tạo và liêm chính thực sự?
Công bằng mà nói, chỉ thị mới của Bộ Chính trị có nhắc nhiều đến việc lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo. Đó là một mục tiêu cao đẹp.
Thế nhưng, nếu thước đo đó vẫn bị chi phối bởi kỷ luật phát ngôn và sự giám sát gắt gao trong nội bộ của Đảng, thì đó chỉ là bề nổi của một tảng băng chìm.
Khi đạo đức trở thành một món hàng chính trị để trưng bày, thay vì là năng lực tự tại của mỗi cá nhân đảng viên, thì Đảng CSVN sẽ mãi mãi chỉ giải quyết được phần ngọn mà thôi.
Sự tự do thực sự cho các cán bộ đảng viên, để họ được phép làm người tử tế từ những trải nghiệm thực tế thay vì những giáo điều khô cứng.
Nếu sự trung thành không được đặt trên năng lực và đạo đức thực chất, chừng đó sự “loay hoay” vẫn sẽ còn tiếp diễn.
Trà My – Thoibao.de
