Bộ Công an tiếp tục được giao chủ trì soạn thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi toàn diện, thay vì chỉ chỉnh lý một số điều khoản. Đáng chú ý, dự thảo được nêu với nhiều cơ chế giảm nhẹ mạnh cho người phạm tội nếu khắc phục toàn bộ hậu quả. Có trường hợp, nếu khắc phục sớm, người vi phạm có thể được miễn trách nhiệm hình sự ngay từ giai đoạn chưa khởi tố vụ án. Vậy phải chăng trong cán cân pháp luật, khả năng hoàn trả hậu quả đang ngày càng trở thành một “tấm vé” đặc biệt?
Đáng chú ý hơn, đề xuất còn mở rộng khả năng giảm án rất sâu: người bị tuyên tử hình nếu ăn năn, hối cải và khắc phục toàn bộ hậu quả có thể được chuyển xuống mức tù không quá 20 năm. Khoan hồng là cần thiết, nhưng khi ranh giới giữa “chịu trách nhiệm” và “khắc phục bằng tiền” trở nên quá mong manh, câu hỏi về sự công bằng lập tức xuất hiện: người có khả năng khắc phục toàn bộ hậu quả có đang có thêm một con đường mà người nghèo khó có được?
Một bộ luật hình sự không chỉ để xử phạt mà còn để bảo vệ niềm tin vào công lý. Nếu sửa luật theo hướng nhân đạo hơn, đó là điều đáng hoan nghênh – nhưng mọi cơ chế miễn, giảm cũng phải minh bạch, có tiêu chí chặt chẽ và không tạo cảm giác rằng trách nhiệm hình sự có thể được “mua” bằng khả năng khắc phục hậu quả. Cuối cùng, câu hỏi không phải khoan hồng đến đâu, mà là công lý sẽ được áp dụng công bằng đến mức nào?
https://www.facebook.com/share/p/1EwnzCdmud/
